Yazarlar

"Türkiye’nin Anadilleri Kurumu" oluşturmalı

 

Ali İhsan Aksamaz

Geçtiğimiz ay, önce Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve hem ardından da Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer’in Lazcanın da aralarında bulunduğu anadillerimize ilişkin açıklamaları medyada yer aldı. Lazcanın da seçmeli dersler arasında yer alacağı duyuruldu.

Bütün bu açıklamaların hemen ardından da medyada bir tartışma başladı. Kimileri hükümetin anadillerimize yönelik "seçmeli ders" yaklaşımının yanlış olduğu söyledi; anadillerimizin "zorunlu ders" kapsamında olması gerektiğine vurgu yaptı. Kimileri de "Anadili Öğretimi/ Eğitimi" değil "Anadilde Öğretim/ Öğretim" yapılmasının daha doğru olacağına yönelik bir yaklaşım sergiledi. Ben bu konularda bir değerlendirme yapmak istemiyorum. Çünkü bu işlerin nasıl olacağına ilişkin somut bir açıklama ve bilgiye sahip değiliz.

Hükümet; Lazca gibi, Abazaca gibi, Çerkesce gibi, Gürcüce gibi anadillerimize sahip çıkmalıdır. Anadillerimizin geliştirilip kurumsallaştırılmasını ve yaygınlaştırılmasını desteklemelidir. Bu, devletin görevi ve sorumluluğudur. Bütün bunları söylemekte haklı sebeplerim var. Biz bu sınırlar içinde yalnızca vergi ödemiyoruz; yalnızca askerlik yapmıyoruz. Bizim dedelerimiz de emekler vererek, terlerini dökerek, kanlarını akıtarak bizlerin anadil haklarının bedelini çok önceden fazlasıyla ödediler. Çoğu doğru dürüst Türkçe bilmiyordu. Ancak onların çocukları, okullarda anadil dersleri okumak şöyle dursun, kendi anadillerini konuştukları baskı ve şiddetle karşılaştılar; travmalar yaşadılar. Kimlikleri yok sayıldı; anadilleri yok edilmeye çalışıldı.

Lazların Doğu Karadeniz Bölgesinde tarihsel olarak yerlisi oldukları ve yoğun olarak yaşadıkları yörelerdeki okullarda ve yine toplu olarak yaşadıkları ve "93 Muhaciri Köyleri "olarak bilinen Batı Marmara Bölgesinde, çeşitli yörelerdeki okullardaki öğrencilerin düzeylerine göre; Lazca anadil sınıfları oluşturulması, buralarda Lazca anadil okutulması , Lazca drama dersleri ve Lazca müzik dersleri verilmesi; TRT’nin haberler ve belgeseller dahil Lazca radyo ve televizyon yayınlar yapması; Kültür Bakanlığının Lazca masal kitapları, Lazca çizgi filmler ve Lazca şarkı kasetleri yayınlaması; Halk Eğitim Merkezlerinde de isteyenlere Lazca dil ve Lazca drama dersleri verilmesi ve Lazca şarkı koroları oluşturulması bir bütünlük içinde değerlendirilmelidir.

Bütün bunların hangi kurum/lar eliyle ve hangi "yetişmiş personel" ile gerçekleştirileceğine kafa yorulmalıdır. Bütün bunlar hangi maddi kaynak ile desteklenecek?! Bence bütün mesele bu! Bu meseleyi de ancak isterse devlet çözebilir. Öncelikle Kültür Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı ile koordineli çalışacak bir "Türkiye’nin diğer Anadiller Kurumu" oluşturulmalı. Lazca gibi anadilleri burada temsil edilmeli. Her anadilinin bir çalışma komisyonu oluşturulmalı. Bu komisyon, o anadilleriyle ilgili çalışmaları olan kişi ve bu alanda çalışan dernek temsilcilerinden oluşmalı. Örneğin, oluşturulmasını önerdiğim "Türkiye’nin diğer Anadiller Kurumu"nun "Lazca Komisyonu" neler yapabilir?! Öncelikle yirmi yıldır Türkiye’de kullanılan ve genel kabul görmüş alfabe ile on bin kelimelik standart Türkçe-Lazca, Lazca-Türkçe bir sözlük hazırlayabilir. Lazca Masal kitaplarını baskıya hazır hale getirebilir. Okullardaki Lazca anadil dersleri için kitaplar hazırlayabilir. Lazca drama dersleri materyallerini hazırlayabilir. Lazca halk şarkıları kataloğu hazırlayabilir. Radyo ve televizyonda Lazca haber, belgesel vb. hazırlayacak ve sunacak personeli yetiştirebilir. Bütün bunların gerçekleştirilebilmesi en fazla üç ay alır. Biz Laz aydınları bu alanda yirmi yıldır çalışıyoruz. Bu görevleri üstlenebecek bilgi, deneyime ve ilişkilere sahibiz.

Hükümetin, özerk yapıdaki "Türkiye’nin diğer Anadiller Kurumu"nu oluşturması ve maddi destek sağlamasıyla anadillerimizin geleceğe kurumsal olarak taşınmasının önündeki engeller büyük kaldırılmış olacaktır. İsrail’deki iki Çerkes Köyünü hatırlayalım. İsrail, bu

sorunu çözebilmişse, Türkiye de çözebilir. Konu, ehil ellere teslim edilmeli.

Emojiye tıkla - Yorum yap - Paylaş
Bu içeriği Sosyal Ortamda Paylaş

Bu haberi okuyanlar aşağıdakileri de okudu



Lazca Eğitimde Milad: Türkiye Okullarında İlköğretimde Lazca Seçmeli Ders Olarak Okutulacak
Genel
Lazca Eğitimde Milad: Türkiye Okullarında İlköğretimde Lazca Seçmeli Ders Olarak Okutulacak

LAZCA RESMEN SEÇMELİ DERS: BAKAN AÇIKLADI. Başbakan Erdoğan'ın Kürtçe'nin seçmeli ders olarak okutulacağını açıklamasının ardından Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer zazaca, Lazca,

2 yılda 47 bin 391 öğrenci "tehlikeli altındaki dilleri" seçti
Lazca
2 yılda 47 bin 391 öğrenci "tehlikeli altındaki dilleri" seçti

Adıgece, Abazaca, Kurmanci, Kırmancki, Lazca, Gürcüce, Boşnakça, Arnavutça'nın da bulunduğu yaşayan diller ve lehçeler seçmeli dersini 2021-2022 eğitim öğretim yılında 23 bin 28,

OKULLARDA LAZCA ÖĞRETİMi VE LAZ KÜLTÜRÜ İLE İLGİLENEN İNSANLARIMIZIN BU KONUDAKİ TAVRI
Ergün Konakçı
OKULLARDA LAZCA ÖĞRETİMi VE LAZ KÜLTÜRÜ İLE İLGİLENEN İNSANLARIMIZIN BU KONUDAKİ TAVRI

Önümüzdeki eğitim-öğretim yılında seçmeli ders olarak yaşayan diller ve lehçeler adı altında talep olursa 5.sınıftan başlanarak Lazca öğretim verilecek ama bu konuda yeterli

Rize RTE Üniversitesinde 'Gürcü Dili Eğitimi' Açıldı. Lazca hala yok
Lazca dersler
Rize RTE Üniversitesinde 'Gürcü Dili Eğitimi' Açıldı. Lazca hala yok

Rize Belediyesi ve Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) tarafından ortaklaşa yürütülen proje kapsamında ikinci ‘Gürcü Dili Eğitimi’ kursu İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

Lazca Öğretim Programı Girişiminde Son Durum
İrfan Çağatay Aleksiva
Lazca Öğretim Programı Girişiminde Son Durum

Lazca Öğretim Programı Girişiminde Son Durum İrfan Çağatay Aleksishi Malumunuz olduğu ya da olmadığı üzere, 2012'nin Haziran ayında Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer bir açıklama

Rize’de 82 öğrenci Lazca eğitim görüyor
Lazca
Rize’de 82 öğrenci Lazca eğitim görüyor

Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) ortaokulların haftalık ders çizelgesinde seçmeli dersler arasına aldığı Lazca'yı Rize’de 82 öğrenci öğreniyor.

Gişiş yap yada ücretsiz üye ol

İçerik Takvimi

Rize nöbetçi eczaneleri
HANGİ BELEDİYEYİ DAHA BAŞARILI BULUYORSUNUZ?